Desenvolvemento integral e loita contra a pobreza con enfoque na xestión social da auga para a soberanía alimentaria e incidencia nos dereitos das persoas en comunidades da fronteira peruano-ecuatoriana

Axuda en Acción implementa procesos de loita contra a pobreza en zonas excluídas da fronteira ecuatoriano-peruana, espazos que pola súa propia natureza fronteiriza representan situacións complexas para a poboación que non conta con niveis de vida dignos, senón pola contra enfronta e enfrontou, histórica e permanentemente problemas como a desatención estatal, a confrontación inclusive bélica do pasado, o contrabando e elevado custo de vida, entre outros. Este Proxecto é parte dunha proposta integral de desenvolvemento de longo prazo implementada por Axuda en Acción, oficinas técnicas de Ecuador e Perú, e a súa contraparte local ESCAES, proceso que se iniciou no 2005 e ten unha proxección de 10 anos na procura de mellorar a vida das familias coas quen traballa e a quen busca conformalas como protagonistas do seu propio desenvolvemento humano en zona de fronteira.

É un proxecto que se plantexa complementario ao Plan de Intervención Trienal 2008-2010, financiado por Axuda en Acción nos dous países andinos..
A área de intervención corresponde parcialmente aos países de Ecuador e Perú, o primeiro contempla á Provincia de Loja cos cantóns de Quilanga, Espíndola, Calvas, Sozoranga e Macará; e o segundo, os distritos de Ayabaca, Sicches, Jililí Montero e o Suyo. A poboación economicamente activa (PEA), distribuída por ramas de actividade é liderada pola produción agropecuaria a nivel das poboacións rurais e o sector de servizos que caracterizan ás cabeceiras cantonais / distritais e zonas de influencias da subcunca; nesta zona o 59.4% traballa no sector primario, isto é agricultura, gandería, silvicultura, caza, pesca e sector de extracción; no sector terciario sitúanse os servizos diversos (comercio, hotelería, turismo, restaurantes, servizos de reparación, transporte de comunicacións, bancarios, entre outros), que teñen unha taxa do 32.5% da poboación economicamente activa, PEA.

Da poboación total, o 23.4% atópase no nivel de pobreza extrema, o 58.6% atópanse en condicións de pobreza total; e as demais zonas sitúanse nun nivel de pobreza extrema que inclúe á maioría da poboación. Razón pola cal a maioría dos habitantes non demostran interese por enviar aos seus fillos a estudar, debido a que eles necesitan apoio nas actividades produtivas, que igualmente non son adecuadamente rendibles. Para o presente proxecto considérase como prioridade a auga, que na actualidade é un recurso natural escaso e que se converteu nun problema que obedece sobre todo a un mal manexo socio-ambiental, situación que dificulta o acceso en condicións adecuadas ao líquido vital e limita a dispoñibilidade de alimentos, levando a que os índices de desnutrición e mal nutrición sexan elevados nos 2 países, agudizándose na zona de fronteira e rural.

Ao redor deste tema articularanse os eixos de: Saneamento, Produción e Gobernabilidade. No eixo de Produción impulsarase as colleitas de auga con rega tecnificado para un uso eficiente do recurso hídrico incrementando o número de colleitas ao ano, a diversificación agrícola e pecuaria permitirá mellorar a dieta alimentaria das familias, sempre desde unha proposta de manexo orgánico que permita preservar o patrimonio natural. Mediante a instalación de espazos alternativos de circulación e distribución de produtos agropecuarios articularase aos/ás produtores e consumidores dos distritos de Ayabaca, Sícchez e Suyo coa finalidade de que poidan acceder a mercados locais e rexionais colocando os seus produtos con calidade, oportunidade e volume; tendo en conta a problemática do cambio climático que vén afectando ao mundo enteiro se implementará un plan de mitigación ambiental: instalando un viveiro comunal con especies agroforestais, realizando xornadas de reforestación e conformando comités de xestión do medio ambiente en coordinación cos Gobernos Locais e Institucións Públicas.

No eixo de Educación traballarase coa comunidade educativa a aplicación da Proposta Metodológica para a Escola Rural no nivel secundario, proposta que toma como punto de partida a realidade para xerar procesos de aprendizaxe significativos nos alumnos/as acorde á súa contorna rural, e mediante os círculos de cultura os/as participantes desenvolverán e potenciarán as súas capacidades educativas e de liderado.

No tema de gobernabilidade farase énfase na promoción da participación cidadá e incidencia política ao redor da xestión social da auga e a soberanía alimentaria, para fortalecer a democracia no territorio. En Saúde melloraranse as condicións de salubridade e saneamento das familias coa instalación de sistemas de auga, fortalecemento das Xuntas de Administración de Servizos e Saneamento (JASS), cociñas melloradas e letrinas sanitarias.

O obxectivo xeral do Proxecto é ¨ Fomentar o desenvolvemento territorial da rexión fronteiriza peruano - ecuatoriana, a través da implementación de proxectos que fortalezan a xestión social da auga e a soberanía alimentaria ¨. As alianzas estratéxicas e os procesos de concertación con Institucións públicas e privadas serán parte importante para o logro dos obxectivos expostos e para a sustentabilidade do presente proxecto.