Fortalecemento dos DESCA de mulleres, nenas e nenos Q´amjob´al do municipio de San Pedro Soloma no Departamento de Huehuetenango (Guatemala): dereito a unha saúde e alimentación adecuada, sostible, con pertinencia cultural e enfoque de xénero. Guatemala
A proposta contribúe ao fortalecemento dos DESCA de 5.415 mulleres en idade fértil (MEF); 1.560 nenas e 1.649 nenos menores de 0-59 meses; pertencentes a doce (12) comunidades rurais de San Pedro Soloma (Huehuetenango). A poboación pertence maioritariamente ao pobo maya Q’ anjob’ao, que enfronta vulneracións cotiás aos seus Dereitos Económicos Sociais Culturais e Ambientais (DESCA). Neste sentido, a proposta céntrase especialmente no apoio ao exercicio dos dereitos á saúde e á alimentación, condicións chave para reducir o retardo no crecemento de nenas e nenos. Neste retardo segundo a idade é consecuencia da desnutrición crónica, cuxos efectos a partir dos cinco anos son irreversibles e supoñen un evidente límite no desenvolvemento físico (altura alcanzada), aínda que tamén das capacidades cognitivas. Desta forma, nenas e nenos con desnutrición parten con menos recursos para desenvolver as súas posibilidades futuras. A lóxica de intervención descansa principalmente sobre o desenvolvemento de tres eixos:
a) A apropiación de mulleres e homes con fillas e fillos menores de 5 anos de prácticas clave en SAN. Para iso, desenvólvese toda unha estratexia da consellería domiciliar e grupal para a adquisición de boas prácticas clave en hixiene, saúde e alimentación; a través de metodoloxías
participativas, horizontais e que parten do propio compromiso das e os titulares de Responsabilidades (nais e pais).
b) O fortalecemento de capacidades comunitarias en saúde para a atención do risco reprodutivo e enfermidades prevalentes na infancia. Esta estratexia baséase no fortalecemento da pertinencia cultural da atención en saúde das e dos titulares de dereitos.
c) O apoio ao sistema de saúde institucional –en capacidades técnicas, insumos médicos, equipos e infraestruturas- para a implementación dos protocolos de atención segundo normativa da OMS/ OPS, en especial na saúde prenatal, o risco reprodutivo e a vixilancia do crecemento de nenas e nenos ata os cinco anos.
Todo iso co obxectivo de mellorar a saúde e o estado nutricional das mulleres embarazadas, nenas e nenos Q’ anjob’ao menores de cinco anos de San Pedro Soloma.
Asociación de Servicios Comunitarios de Salud (ASECSA)
Obxectivo xeral: Contribuír a facer efectivo o dereito humano á saúde e a unha alimentación adecuada de mulleres, nenas e nenos maya Q’ anjob’ao de San Pedro Soloma, Huehuetenango.
Obxectivo específico: Mellorar a saúde e o estado nutricional das mulleres embarazadas, nenas e nenos Q’ anjob’ao menores de cinco anos de San Pedro Soloma.
Resultado 1: Mulleres e homes con nenas e nenos de 0-5 anos aumentan as súas capacidades para a aplicación de prácticas saudables relacionadas coa saúde, a hixiene e a alimentación, conforme a especificidades do ciclo vital.
- A.1.1: Elaboración de Liña de Base sobre os indicadores do proxecto.
- A.1.2: Mapeo de actoras e actores comunitarios medición inicial de capacidades instaladas e recursos existentes para apoiar procesos de consellería individual e sensibilización grupal en ambos os municipios.
- A.1.3: Elaboración e validación participativas de documentos e materiais para o proceso de capacitación de ACS (preparación) e para a realización das consellerías (implementación).
- A.1.4: Realización de dous (2) talleres de capacitación para facilitadoras comunitarias e ligazóns municipais (nivel I).
- A.1.5: Coordinación das actividades cos servizos de saúde da zona.
- A.1.6: Realización de actividades de consellería domiciliar en saúde, hixiene e alimentación dirixidas a mulleres e homes con nenas e nenos de 0-5 anos.
- A.1.7: Realización de actividades grupales para a promoción da saúde, hixiene e alimentación con liderados comunitarios ( COCODE, comisións de saúde comunitarias, COCOSAN, etc.)
Resultado 2: Comadroas tradicionais e promotoras/é de saúde fortalecen as súas competencias e a súa organización para participar na xestión do risco reprodutivo das mulleres e as enfermidades prevalentes na infancia.
- A.2.1: Realización de cinco (5) capacitacións para 30 comadroas tradicionais e promotoras/es de saúde.
- A.2.1.1: Realización dunha capacitación (centralizada a nivel municipal) focalizada na práctica da Lactación Materna.
- A.2.1.2: Realización dunha capacitación (centralizada a nivel municipal) focalizada na Alimentación Complementaria.
- A.2.1.3: Realización dunha capacitación (centralizada a nivel municipal) focalizada na saúde durante o embarazo, o plan de parto e o plan de emerxencia.
- A.2.1.4: Realización dunha capacitación (centralizada a nivel municipal) focalizada na identificación de sinais de perigo de enfermidades prevalentes na infancia (0-5 anos).
- A.2.1.5: Realización dunha capacitación (centralizada a nivel municipal) focalizada na identificación temperá da desnutrición aguda e o seu tratamento para partir do aproveitamento de coñecementos ancestrais e recursos localmente dispoñibles.
- A.2.2: Equipamento básico de comadroas e promotoras/es de saúde comunitarios.
- A.2.3: Realización dun (1) encontro para o fortalecemento da coordinación entre o sistema comunitario de saúde e os servizos do MSPAS.
Resultado 3: As estruturas de saúde de I e II nivel de atención do MSPAS na zona de intervención implementan protocolos de atención para a atención a mulleres embarazadas, nenas e nenos (0-5) con calidade e desde un enfoque de dereitos.
- A.3.1: Realización de reunións de coordinación co MSPAS para a implementación das actividades previstas.
- A.3.2: Realización de obras de rehabilitación de infraestruturas do servizo de II nivel de atención ( CAIMI de San Pedro Soloma).
- A.3.3: Equipamento básico para a atención en saúde materna e de enfermidades prevalentes na infancia.
- A.3.4: Provisión dun (1) subministro de insumos básicos e medicamentos esenciais para a saúde materna, as enfermidades prevalentes na infancia e a desnutrición infantil nos servizos de saúde da área de intervención.
- A.3.5: Realización de 4 capacitacións (4 por municipio) para persoal do MSPAS da área de intervención.
- A.3.5.1: Realización de dúas capacitacións (unha por municipio) do persoal do MSPAS centradas na aplicación de protocolos de atención aplicables durante o embarazo, o parto e o puerperio.
- A.3.5.2: Realización dunha capacitación do persoal do MSPAS centradas na aplicación de protocolos de atención neonatal.
- A.3.5.3: Realización de dúas capacitacións (unha por municipio) do persoal do MSPAS centradas na aplicación de protocolos de atención a lactantes.
- A.3.5.4: Realización de dúas capacitacións (unha por municipio) do persoal do MSPAS centradas na aplicación de protocolos de atención á saúde infantil.
Directa: Homes (2.586), Mulleres (3.187), Nenos (1.048), Nenas (1.043)
Indirecta: Homes (5.105), Mulleres (2.168)
Axuda Xunta de Galicia: 174.998,00 € (2018: 69.999,20 €; 2019: 104.998,80 € )