Proxectos

C-07-11 Mejoramiento de las capacidades productivas para la soberanía alimentaria y la implementación de iniciativas productivas comunitarias en la Costa Sur Guatemala Fase II.

Coa presente proposta preténdese dar continuidade e consolidar os procesos iniciados no período 2009 e 2010 co proxecto "Melloramento das capacidades produtivas para a soberanía alimentaria e a implementación de iniciativas produtivas comunitarias na Costa Sur", financiado pola Xunta de Galicia mediante convenio de colaboración asinado o 17 de setembro de 2009, no marco do Programa de Desenvolvemento Integral Oxlajuj Tziquin, Champerico, Retalhuleu.
Durante o período 2011 beneficiaranse a 400 familias, pertencentes ás 15 comunidades do municipio de Champerico, departamento de Retalhuleu, conformadas por poboación rural, indíxena (Mam e Kiché) e ladina. As comunidades son as seguintes: Aztlàn, A Nova Gomera, San Miguel Las Pilas, Andrés Girón La Verde, Nueva Cajolà, Vitorias III, El Triunfo, Olga María de Cuchuapán, San Juan El Húmedo, Vitorias El Salto, Santa Inés, Santa Cruz Cajolà, Monte Cristo e Unión María del Mar I e II
En concreto, na liña de Fortalecemento da capacidade produtiva para a soberanía alimentaria, na que se seguirá traballando coa contraparte local Asociación para a Promoción e o Desenvolvemento da Comunidade "CEIBA, está previsto o seguinte: 
Fortalecer as capacidades das familias beneficiarias, no manexo de técnicas agroecológicas para a súa produción.
Fortaleceranse as capacidades das familias beneficiarias do sistema de reciclaxe de auga domiciliar no manexo e melloras dos seus sistemas de reciclaxe de auga, a través de talleres sobre separación de refugallos sólidos e limpeza de filtros; intercambios comunitarios de experiencias: e un acompañamento constante sobre manexo dos filtros e uso de rega dos cultivo.
Fortaleceranse as capacidades das 400 familias das 15 comunidades no manexo e produción da súa parcela integral, distribuíndo material educativo sobre as técnicas agroecológicas a utilizar nas parcelas e como apoio á súa produción agroecológica. 
Para rematar, para unha mellor administración e conservación das diferentes clases de sementes, capacitaranse aos comités encargados de administrar os centros de conservación de sementes (35 persoas entre promotores/as e lideresas -5 por comunidade) a través de talleres en xestión de bancos e intercambios e experiencias con outras comunidades que tiveron experiencias exitosas, como as de Chimaltenango.

Mellora das parcelas integrais, das instalacións pecuarias e dos centros de conservación de sementes (bancos de germoplasma):

Complementarase e diversificará as parcelas integrais das 400 familias beneficiarias a través de compoñentes fructícola, hortícola, medicinal, forestal e pecuario.
Dotarase de materiais e insumos para mellorar a súa infraestrutura pecuaria a 96 novas familias; e darase seguimento ás 304 familias beneficiadas no 2010, as cales recibirán especies pecuarias menores semi estabuladas.
Complementásense os 6 bancos xa implementados no ano 2010 con silos e sementes e se implementará un banco de semente máis na comunidade de Nova Olga Mª de Cuchuapan.
Dotarase de novas sementes de quixtan, bledo, chipilin, hierbamora, chile, frijol,acelga, cebola e novas especies de plantas medicinais, froiteiras e aves a 165 familias que perderon estes insumos polas tormentas Agatha e Alex no 2010.
Para rematar, dotarase a 45 familias que non teñen as condicións apropiadas para a almacenaxe de grans, de silos para a súa conservación en tempadas de escaseza, para iso realizarase unha priorización de forma conxunta cos/as lideres/sas das comunidades.
Fortalecer as capacidades dos\/as promotores/as agropecuarios das comunidades.
Capacitaranse os/as 31 promotores/as (17 homes e 14 mulleres), das 15 comunidades para que alcancen o nivel de técnicos/as agroecológicos, constituíndo así os alicerces da sustentabilidade futura da intervención.
Terán deste xeito a capacidade de multiplicar e trasladar os coñecementos adquiridos sobre produción agroecológica aos demais membros das comunidades e prestarlles asistencia técnica na produción das parcelas integrais e na elaboración de abonos e praguicidas orgánicos.
Así mesmo, serán sensibilizados e capacitados para transmitir a aposta política da soberanía alimentaria ao resto da comunidade.
Para rematar dotaráselles de materiais e insumos agropecuarios para o manexo de enfermidades das aves. Os botequines pecuarios, que servirán de subministración alternativa para a boa profilaxis dos animais, estarán equipados co necesario para urxencias técnicas e serán administrados polos mesmos promotores/as.
Educación Nutricional e Consumo responsable:
Capacitaranse a 60 liderezas sobre educación nutricional para que transmitirán a nivel comunitario e familiar, a través de talleres e materiais comunicativo, os coñecementos adquiridos sobre as propiedades nutritivas dos alimentos que producen na súa parcela e a nivel local, a súa preparación hixiénica e o seu consumo responsable.
Fortalecer as capacidades das lideresas.
Fortaleceranse as capacidades de 60 mulleres lideresas das 15 comunidades, coa realización de talleres sobre dereitos individuais das mulleres e equidad de xénero para a xestión produtiva.
Na liña de Apoio á implementación e desenvolvemento de iniciativas produtivas para a seguridade económica familiar, na que se seguirá traballando coa contraparte local Asociación Maya OXIB'NOJ-AMON, atenderanse a 230 familias pertencentes ás comunidades San Juan O Humedo, Santa Ines e A Verde e A Asociación de Pescadores de Champerico.
As liñas de traballo serán as seguintes:
Mantemento do gando:
Fortaleceranse as capacidades das 118 familias beneficiarias das comunidades de San Juan el Humedo, Santa Ines e a Verde no adecuado manexo profiláctico do gando, proporcionandolle un acompañamento costante por parte do equipo de Amon e entregándolle insumos como desparasitantes, antibioticos, vitaminas, sales minerais, iodo e as aplicacións de probas para detectar enfermidades do gando como Brucelose, tuberculose, mastitis entre outras.
Sementaranse áreas específicas de pasto nas comunidades para a alimentación do gando. Cortarase o pasto sementado, para logo ser elaborado e para rematar conservados en silos ou henificación para a alimentación do gando en épocas críticas tanto no verán como no inverno.
Produción e conservación de lácteos:
Melloraranse as condicións dos 3 currais para o ordeño construídos no 2010 e dotásenselles dos utensilios necesarios; ademais construiranse e equiparán 2 plantas procesadoras de leite, unha na comunidade La Verde e a outra en Santa Inés.
Elaborásense os plans de traballo para a coordinación no ordeño de vacas e para o uso das plantas procesadoras e se implementarán rexistros de produción e consumo das familias dos lácteos producidos.
Comercialización de produtos lácteos e pesqueiros:
Realizarase a promoción e divulgación en todas as 15 comunidades beneficiarias do programa de Desenvolvemento Integral Oxlajuj Tziquin, dos produtos lácteos e pesqueiros dispoñibles a nivel local grazas á actividade produtiva das 3 comunidades e da asociación de pescadores; doutra banda porase en marcha a nivel local unha das alternativas de comercialización tanto de produtos lácteos como pesqueiros que sexan identificadas a través do diagnostico elaborado no 2010.
Fortalecemento das capacidades dos/as beneficiarios/as, en administración e comercialización da súa produción.
Fortaleceranse as capacidades das familias beneficiarias das tres comunidades e a asociación de pescadores e das súas respectivas xuntas directivas, e comisións de produción e comercialización, en administración e estratexias de comercialización;
Doutra banda os/as beneficiarios/as e as xuntas directivas das comunidades de San Juan el Humedo, Santa Ines e La Verde serán capacitadas sobre boas prácticas na elaboración de lácteos e en elaboración de silos.
Fortalecemento do papel das mulleres:
Fortaleceranse as capacidades das mulleres beneficiarias a través de talleres sobre dereitos individuais e as relacións de poder, dirixidos a 52 mulleres das comunidades de San Juan el Humedo, Santa Ines e La Verde e da Asociación de Pescadores, co fin de que lideren todo o proceso de produción, comercialización de lácteos e a administración dos recursos.
Con referencia ao enfoque de xénero, garantirase en todo o proceso a participación activa das mulleres na toma de decisión e na organización do traballo considerando as súas necesidades e habilidades. Para iso consideramos necesario implementar unha capacitación específica que as apoie no seu liderado das iniciativas económicas.
Destacar ademais que nas familias beneficiarias do gando a maioría dos produtores son mulleres polo que cremos necesario enfocar parte do traballo cara ao fortalecemento do papel que elas teñen nos grupos e nas comunidades.
 

Ano: 
2011
Instrumento de financiamento: 
Convenio
Rexión: 
Centroamérica e Caribe
País: 
GUATEMALA
Zona de actuación: 
Retalhuleu (municipio)
Retalhuleu (departamento)
Champerico (municipio)
Axentes: 
ACSUR LAS SEGOVIAS
Contraparte: 

Asociación para la Promoción y el Desarrollo de la Comunidad “CEIBA”. (ONG)
ASOCIACION MAYA OXIB´ NO´J – AMON ONG-

Código CRS: 
52010 - Axuda alimentaria / Programas de seguridade alimentaria
Obxectivos: 

OBXECTIVO XERAL.
Contribuír ao desenvolvemento integral das comunidades da costa sur de Guatemala coa implementación de iniciativas produtivas, con criterios de sustentabilidade, solidariedade e seguridade alimentaria, co fin de contribuír ao mejoramiento das condicións de vida das familias.
Obxectivo específico 1:
Fortalecer a capacidade produtiva para a soberanía alimentaria coa utilización de técnicas produtivas que contribúan ao sistema ecolóxico apegadas á cultura xeral de homes e mulleres de 400 familias de 15 comunidades participantes no programa.
Obxectivo especifico 2 :
Consolidar as iniciativas produtivas, que brinden seguridade alimentaria ás 230 familias das comunidades participantes, con criterios de sustentabilidade, solidariedade e de soberanía alimentaria, promovendo a participación de homes e mulleres.
 

Resultados e actividades: 

Actividades Previas e de xestión transversal aos resultados
Reunións co consello e outras estruturas. Explicación do proxecto e acordos, coordinación de actividades.
Coordinación con micro rexional para aplicación de criterios de selección.
Coordinación con micro rexional ou coa estrutura comunitaria que corresponda para elaboración compras e planificacións.
Coordinación con eixos do programa e compoñentes.
Monitoreo e avance do proxecto,
Avaliación
Auditoría
Consultoría
ACTIVIDADES RESULTADO 1 obxectivo específico 1
1.1.1 Elaboración de material educativo:
1.1.2 2 capacitacións sobre separación de refugallos adoitados e limpeza de filtros
1.1.3 2 intercambios comunitarios sobre a experiencia dos filtros de auga.
1.1.4 Asistencia técnica e acompañamento no uso e mantemento dos sistemas de reciclaxe de auga.
1.1.5 Compra e entrega de insumos e materiais para a mellora das instalacións pecuarias e dos centros de conservación de sementes
1.1.6 Implementación dun banco de sementes
1.1.7 Elaboración dun plan de seguimento aos centros de conservación de sementes
1.1.8 Capacitacións a comités encargados de administrar os centros de conservación de sementes
1.1.9 Selección de beneficiarios (as) para a dotación de silos
1.1.10 Implementación de botiquines pecuarios
1.1.11 Rexistro e monitoreo de implementación do proxecto.
ACTIVIDADES RESULTADO 2 obxectivo específico 1
1.2.1 Dotación de insumos para cultivos e animais para as familias que tiveron perdidas na tempada copiosa de choivas 2010
1.2.2 Compra e entrega de pilones de hortalizas, froiteiras, medicinais, pecuarios e forestais.
1.2.3 Seguimento e acompañamento das parcelas integrais.
ACTIVIDADES RESULTADO 3 obxectivo específico 1
1.3.1 Elaboración de material didáctico en relación a parcelas agroecológicas.
1.3.2 1 xira para coñecer outras experiencias noutras zonas do país, respecto da agroecología.
1.3.3 1 xira con administradores/as para coñecer outras experiencias de bancos de sementes.
1.3.4 4 replicas cos grupos de beneficiarios dos temas que reciban os promotores nas capacitacións.
1.3.5 1 intercambio con membros da micro rexión para compartir experiencias das parcelas integrais.
1.3.6 1 feira de exposición a nivel da cabeceira municipal para promover a soberanía alimentaria.
1.3.7 Acompañamento técnico a promotores (as) agropecuarios (as).
1.3.8 4 capacitacións a promotores (as) agropecuarios (as). Sobre parcelas integrais
ACTIVIDADES RESULTADO 4 obxectivo específico 1
1.4.1 Elaboración de material didáctico (afiches, trifoliares) en relación á educación nutricional.
1.4.2 2 capacitacións a lideresas sobre propiedades nutricionais dos alimentos
1.4.3 2 replicas nas comunidades a cargo das lideresas sobre as propiedades nutricionais dos alimentos locais e as medidas básicas de hixiene.
Talleres de acompañamento a grupos de mulleres
2.1.1 Localización de parcelas para seméntaa de pasto
2.1.2 Reunións con Xuntas Directivas e comisións
2.1.3 Preparación do terreo para seméntaa de pasto
2.1.4 Elaboración de silo bolsas
2.1.5 Elaboración dun plan profiláctico
2.1.6 Compra de insumos para o manexo do gando bovino
2.1.7 Aplicación de vitaminas, desparasitantes e vacúas
2.1.8 Aplicación de proba de brucelose e tuberculose
ACTIVIDADES RESULTADO 2 obxectivo específico 2
2.2.1 Identificación de dúas áreas para a construción de dúas plantas procesadoras de lácteos
2.2.2 Construción de dúas plantas procesadoras de produtos lácteos
2.2.3 Compleméntase con equipo os 3 currais de ordeño de vacas
2.2.4 Elaboración de plan de traballo para o ordeño de vacas.
2.2.5 Elaboración dun plan de traballo para o traballo nas plantas procesadoras de lácteos.
ACTIVIDADES RESULTADO 3 obxectivo específico 2
2.3.1 Creación dun mercado móbil
2.3.2 Asembleas e reunións con xuntas directivas e comisións
2.3.3 Promoción dos produtos lácteos e pesqueiros
ACTIVIDADES RESULTADO 4 obxectivo específico 2
2.4.1 3 talleres sobre a elaboración de silo bolsas
2.4.2 3 talleres sobre boas prácticas de manufactura de queixos
2.4.3 2 talleres sobre estratexias de comercialización
2.4.4 4 talleres sobre o tema sobre dereitos colectivos das mulleres.
2.1.5 Elaboración dun plan profiláctico
2.1.6 Compra de insumos para o manexo do gando bovino
2.1.7 Aplicación de vitaminas, desparasitantes e vacúas
2.1.8 Aplicación de proba de brucelose e tuberculose
ACTIVIDADES RESULTADO 2 obxectivo específico 2
2.2.1 Identificación de dúas áreas para a construción de dúas plantas procesadoras de lácteos
2.2.2 Construción de dúas plantas procesadoras de produtos lácteos
2.2.3 Compleméntase con equipo os 3 currais de ordeño de vacas
2.2.4 Elaboración de plan de traballo para o ordeño de vacas.
2.2.5 Elaboración dun plan de traballo para o traballo nas plantas procesadoras de lácteos.
ACTIVIDADES RESULTADO 3 obxectivo específico 2
2.3.1 Creación dun mercado móbil
2.3.2 Asembleas e reunións con xuntas directivas e comisións
2.3.3 Promoción dos produtos lácteos e pesqueiros
ACTIVIDADES RESULTADO 4 obxectivo específico 2
2.4.1 3 talleres sobre a elaboración de silo bolsas
2.4.2 3 talleres sobre boas prácticas de manufactura de queixos
2.4.3 2 talleres sobre estratexias de comercialización
2.4.4 4 talleres sobre o tema sobre dereitos colectivos das mulleres.
2.1.5 Elaboración dun plan profiláctico
2.1.6 Compra de insumos para o manexo do gando bovino
2.1.7 Aplicación de vitaminas, desparasitantes e vacúas
2.1.8 Aplicación de proba de brucelose e tuberculose
ACTIVIDADES RESULTADO 2 obxectivo específico 2
2.2.1 Identificación de dúas áreas para a construción de dúas plantas procesadoras de lácteos
2.2.2 Construción de dúas plantas procesadoras de produtos lácteos
2.2.3 Compleméntase con equipo os 3 currais de ordeño de vacas
2.2.4 Elaboración de plan de traballo para o ordeño de vacas.
2.2.5 Elaboración dun plan de traballo para o traballo nas plantas procesadoras de lácteos.
ACTIVIDADES RESULTADO 3 obxectivo específico 2
2.3.1 Creación dun mercado móbil
2.3.2 Asembleas e reunións con xuntas directivas e comisións
2.3.3 Promoción dos produtos lácteos e pesqueiros
ACTIVIDADES RESULTADO 4 obxectivo específico 2
2.4.1 3 talleres sobre a elaboración de silo bolsas
2.4.2 3 talleres sobre boas prácticas de manufactura de queixos
2.4.3 2 talleres sobre estratexias de comercialización
2.4.4 4 talleres sobre o tema sobre dereitos colectivos das mulleres. 
 

Poboación beneficiaria: 

Na liña de Soberanía alimentaria, beneficiarase directamente a 2.400 persoas, pertenencientes a 400 familias das 15 comunidades do municipio de Champerico, departamento de Retalhuleu, conformadas por poboación rural, indíxena (Mam e Kiché) e ladina.
Considéranse beneficiarios/as indirectos/as a todas as 2.296 familias (11.042 persoas) das 15 comunidades de intervención.
 

Axudas: 

118017