Mellora da atención integral e a pertinencia cultural en servizos de saúde sexual e reprodutiva e saúde materna, para mulleres e adolescentes indíxenas nos municipios de Nebaj , Chajul e Cotzal na área Ixil, Rexión Norte do Quiché, Guatemala
O mantemento de elevadas taxas de mortalidade materna e a constatación de que o 90% das mortes pódense previr remiten a unha situación de ampla tolerancia cara ás vulneracións dos DD.HH. de mulleres e nenas. No marco dun sistema profundamente hetero-normativo (en cuestións de etnia, clase, xénero e prácticas sexuais) e asimétrico, son as mulleres, pobres e indíxenas quen acumula maior exclusión. Como contribución estratéxica á loita contra a pobreza e a inequidade, a proposta céntrase no fortalecemento da pertinencia cultural e a integralidade da atención en saúde sexual e reprodutiva en tres municipios do Norte do Quiché (Nebaj, Chajul e Cotzal), seleccionados mediante criterios de vulnerabilidade, coa finalidade de contribuír á redución das causas que supoñen riscos pódense previr durante a vida fértil das mulleres.
A cobertura xeográfica do proxecto esténdese a 35 comunidades rurais dos tres municipios sinalados, no departamento de Quiché, cunha poboación de 32.290 persoas (15.795 mulleres e 16.495 homes).
As comunidades de intervención foron identificadas en base a criterios relacionados cos seguintes factores: 1. Prevalencia de elevadas taxas de pobreza e vulnerabilidade nutricional. 2. Existencia dun servizo de saúde de 2º nivel de referencia e dunha rede de parteiras e promotoras/es de saúde. 3. Ampliación da cobertura xeográfica doutros proxectos en execución (no marco do Plan de mellora da SSR e redución da desnutrición de menores de cinco anos e mulleres embarazadas na Rexión, impulsado por Farmamundi , ASECSA e ISDM). 4. Concentración das accións da Cooperación Española.
A poboación meta identifícase maioritariamente co grupo étnico maya ixil e concéntrase en áreas rurais caracterizadas polo deterioro das condicións ambientais, un deficitario acceso a servizos SSR e unha elevada morbi-mortalidade materna. Todo iso supón sistemáticas vulneracións das súas DESC, acumulando graves limitacións para o desenvolvemento.
A lóxica de intervención estrutúrase en base a catro (4) resultados:
1.- Tres (3) distritos municipais de saúde melloraron a atención da atención en SSR con enfoque intercultural e de xénero na área de execución do proxecto.
2.- Aumentadas as capacidades comunitarias e institucionais para a mellora da saúde materna, a SSR e a prevención de factores de risco.
3.- Integrado o enfoque de dereitos na promoción da SSR, e a prevención de embarazos non desexados.
4.- Articulado un Observatorio de Saúde Reprodutiva (OUSAR) municipal, de base comunitaria, coa participación de mulleres, promotores e parteiras para garantir a auditoría social nos servizos de Saúde sexual e reprodutiva e atención á VCM no marco do cumprimento da Lei para a maternidade saudable.
Asociación de Servizos Comunitarios de Saúde (ASECSA)
Obxectivo Xeral: Contribuír á mellora da Saúde materna, Saúde Sexual e Reprodutiva (SSR) para a redución de causas prevenibles de morbi -mortalidade materna en Guatemala
Obxectivo Específico: Fortalecemento da integralidade e a pertinencia cultural da atención en saúde materna, SSR e nutrición a nivel comunitario e institucional en tres municipios do Norte do Quiche.
Resultado 1.1: 3 distritos municipais de saúde melloraron a atención en SSR con enfoque intercultural e de xénero na área de execución do proxecto
A1.1: Elaboración de diagnósticos participativos, entre mulleres Ixiles usuarias, parteiras tradicionais e persoal de saúde dos tres distritos municipais de saúde, acerca da adecuación cultural e de xénero da atención prestada.
A1.2.: Realización dun (1) taller de especialización e intercambio entre trinta (30) parteiras comunitarias e vinte (20) membros do persoal institucional do MSPAS dos municipios de intervención
A1.3: Realización de obras para a mellora na atención da saúde sexual e reprodutiva de mulleres en tres (3) postos de saúde, para a humanización e adecuación cultural da atención do parto.
A1.4: Cotización, adquisición e distribución de equipamento e subministracións para tres (3) postos de saúde.
Resultado 1.2: Aumentadas as capacidades comunitarias e institucionais para a mellora da saúde materna, a SSR e a prevención de factores de risco.
A2.1: Talleres de fortalecemento a 15 participantes de 15 Comités Comunitarios comprometidos coa promoción dos dereitos sexuais e reprodutivos e a redución da mortalidade materna en 15 comunidades ixiles de Nebaj , Cotzal e Chajul.
A2.2: Capacitación sobre dereitos sexuais e reprodutivos e riscos durante o embarazo e nutrición dirixida a 30 parteiras.
A2.3: Dotación de equipamento básico de 30 Parteiras Tradicionais para a atención en SSR.
A2.4. Realización de 5 reunións de formación-sensibilización con COCODEs para a promoción dos DDSSRR, a redución da mortalidade materna e o seguimento de indicadores da Xanela dos 1.000 días nos tres municipios de intervención.
Resultado 1.3: Integrado o enfoque de dereitos na promoción da SSR, e a prevención de embarazos non desexados.
A3.1: Plan de Formación de promoción de DDSSRR e prácticas de hixiene e nutrición dirixida a duascentas (200) mulleres embarazadas da zona de intervención.
A3.2.: Realización dunha campaña de información e promoción dos dereitos sexuais e reprodutivos en medios de comunicación masivos da zona de intervención.
Resultado 1.4: Articulado 1 Observatorio de Saúde Reprodutiva (OUSAR) municipal, de base comunitaria, coa participación de mulleres, promotores e parteiras para garantir a auditoría social nos servizos de Saúde sexual e reprodutiva e atención á VCM no marco do cumprimento da Lei para a maternidade saudable.
A4.1. Articulada unha rede municipal de base comunitaria no OUSAR municipal de Nebaj .
A4.2. Exercicio cidadán democrático de auditoría social nos establecementos de saúde do 1° e 2° nivel de atención, así como na implementación das accións do modelo inclusivo de saúde (As miñas) do Ministerio de Saúde Pública; e da Iniciativa Mesoamericana para saúde materno infantil.
A4.3. Sistematización e difusión desde o OUSAR das conclusións e recomendacións do exercicio de auditoría social dos servizos de atención á muller, adolescente e nena nos distritos de atención priorizada.
A4.4. Programas de capacitación en incidencia e auditoría social a promotores/as e parteiras nos municipios de intervención.
Directa: Unhas 5.220 persoas, dás cales 5.010 son mulleres e 10 homes, e 120 nenas e 80 nenos. Máis concretamente mulleres en idade fértil (5.000), 200 bebés (120 nenas e 80 nenos) e 20 profesionais da saúde (10 homes e 10 mulleres).
Indirecta: Unhas 27.240 das cales 11.455 son mulleres e 15.785 homes das 35 comunidades onde o proxecto quere facer incidencia.
174.000 € (2017: 69.600,00 €; 2018: 104.400,00 €)